Η εκπαίδευση ως εργαλείο αποβλάκωσης

Βρισκόμαστε, επομένως, μπροστά σε έναν εκπαιδευτικό μεσαίωνα, όπου οι αριστοκρατίες κρατούν για τον εαυτό τους την μόρφωση παραδίδοντας τις «μάζες» αβοήθητες στο έλεος της αμάθειας. Το εύρος του φαινομένου και η λειτουργία του σε ό,τι αφορά στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα το καθιστά ένα από τα κεντρικότερα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν όλα τα εκπαιδευτικά κινήματα από εδώ και πέρα. Ταυτόχρονα, βέβαια, αποτελεί μία καλή, κοινή, πραγματική βάση για να συναντηθούν επιτέλους κινήσεις από όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες και να ενώσουν την φωνή τους εναντίον της, υπερβαίνοντας τον συντεχνιασμό τους και θέτοντας για πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό ένα ζήτημα που αφορά μεν την εκπαίδευση αλλά ενδιαφέρει ολόκληρη την κοινωνία…

Η παγκοσμιοποίηση επελαύνει πάνω στον πλανήτη ενσωματώνοντας στους μηχανισμούς της κάθε έκφραση της συλλογικής και της ατομικής μας ύπαρξης. Θύμα της, έχει πέσει και η εκπαίδευση, που πλέον έχει δεσμευτεί απόλυτα, ώστε να λειτουργεί με βάση τους νόμους και τους κανόνες της. Στην χώρα μας, όπου τα τελευταία 15 χρόνια ζούμε την προσαρμογή στο μοντέλο της παγκοσμιοποίησης, η υποταγή της εκπαίδευσης στα κελεύσματά της βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, την βιώνουμε δηλαδή σε πραγματικό χρόνο κι έτσι μπορούμε να έχουμε πολύ καλύτερη εικόνα για το ποιόν της.

Όταν μιλάμε για την εκπαίδευση στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, όπου κυριαρχεί μία χρησιμοθηρική λογική που υποτάσσει τα πάντα στο συμφέρον και τους όρους του κυρίαρχου μοντέλου, μιλάμε στην ουσία για ένα εργοστάσιο παραγωγής πειθήνιων εργαζόμενων, υπάκουων καταναλωτών και λαών κατακερματισμένων, ανίκανων να κατανοήσουν, να κριτικάρουν και να αντιδράσουν στις πολιτικές, οικονομικές και γεωπολιτικές αποφάσεις των πραγματικών κυρίαρχων του πλανήτη.
Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο. Ακόμα και η δημόσια εκπαίδευση που μετέδιδε την γνώση –διαποτισμένη, βεβαίως, από την κυρίαρχη ιδεολογία– ως κοινωνικό αγαθό είναι πλέον παρελθόν. Βρισκόμαστε μπροστά σε μία συγκριτικά πολύ χειρότερη κατάσταση, όπου η εκπαίδευση απροκάλυπτα αναπαράγει το σύστημα. Είναι, δηλαδή, ένα απογυμνωμένο εργαλείο στα χέρια των ισχυρών, με όλη την κυριολεξία του όρου.

Σήμερα η ελληνική εκπαίδευση, ακολουθώντας καταϊδρωμένη τα διεθνή πρότυπα, προσαρμόζεται στις τρεις ύψιστες αρχές του συστήματος: επιχειρηματικότητα, χρηστικότητα, πολιτική ορθότητα. Η προσαρμογή γίνεται σταδιακά και σήμερα την βιώνουμε στον πραγματικό της χρόνο σε κάθε βαθμίδα. Το υπουργείο, το παιδαγωγικό ινστιτούτο και η Ευρωπαϊκή Ένωση αξιοποιούν τα προγράμματα των Βρυξελλών και τους εθνικούς πόρους για να φέρουν σε πέρας αυτόν τον «μεγάλο μετασχηματισμό»: Ήδη, τα βιβλία αλλάζουν σ’ όλες τις βαθμίδες, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές επιμορφώνονται στην νέα παιδαγωγικό πρότυπο και το καινούργιο περιεχόμενο της γνώσης και τα προγράμματα των μεταπτυχιακών σπουδών μεταβάλλονται. Οι αλλαγές αυτές είναι καταστροφικές. Βεβαίως, το μεγαλύτερο βάρος δίνεται στο Δημοτικό, εκεί όπου διαμορφώνονται οι βάσεις της μόρφωσης.
Η χρηστικότητα επιτάσσει την προσήλωση της παιδείας στον καθημερινό πολιτισμό, δηλαδή στον πολιτισμό της κατανάλωσης και της τηλεθέασης. Γι’ αυτό και στα νέα βιβλία της Γλώσσας, η εξοικείωση με την ανάγνωση πραγματοποιείται όχι μέσα από την λογοτεχνία, τα μικρά δοκίμια ή την ποίηση αλλά μέσα από συνταγές μαγειρικής, διαφημίσεις κινητών και παιχνιδομηχανών και οδηγούς πόλεων.

Η επιχειρηματικότητα διδάσκει ποικιλοτρόπως στα παιδιά τους όρους του «νέου ανταγωνιστικού περιβάλλοντος» και την προσαρμογή στις «νέες μορφές εργασίας». Γι’ αυτό και σχεδόν όλα τα προβλήματα των μαθηματικών στα βιβλία του Δημοτικού έχουν να κάνουν με το χρήμα και την καλύτερη αξιοποίησή του. Αργότερα, βεβαίως, αφού σφηνωθεί μία για πάντα στο μυαλό του παιδιού ότι τα πάντα γύρω του λειτουργούν ως εμπορεύματα, η «εκπαίδευση» προχωράει ένα βήμα παραπέρα: Την σειρά έχουν διαγωνισμοί του τύπου «η καλύτερη επιχειρηματική ιδέα» ή εργασίες στα μαθήματα της οργάνωσης και διοίκησης των επιχειρήσεων ή της τεχνολογίας (που προφανώς έχουν σχέση με την αγορά).

Για την δε πολιτική ορθότητα, η «νέα θαυμαστή γνώση» ξεδιπλώθηκε σε όλη του την έκταση προσφάτως, στο νέο βιβλίο Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού. Σε ό,τι αφορά στο περιεχόμενο εξωραΐζεται κάθε τι που συνδέεται ιστορικά με την παρούσα τάξη πραγμάτων, η γέννηση του καπιταλισμού και η αποικιοκρατία, ενώ ταυτόχρονα υποβαθμίζονται εντέχνως όλες εκείνες οι μεγάλες στιγμές της εθνικής και της κοινωνικής αντίστασης του λαού μας. Και βεβαίως, η πρόσφατη φιλία των Ελλήνων επιχειρηματιών και των αγαπημένων πολιτικών της Αμερικανικής Πρεσβείας με τους Τούρκους στρατοκράτες επιβάλλει τον εξωραϊσμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την υποβάθμιση της εισβολής στην Κύπρο κ.ο.κ. Ταυτόχρονα, η μέθοδος της συγγραφής του βιβλίου αποτρέπει την συγκρότηση κάθε μορφής ιστορικής συνείδησης, αφού η ψευδεπίγραφα «διαθεματική» προσέγγιση την οποία ασπάζεται, μπουκώνει στους ρυθμούς ενός καταιγιστικού τηλεοπτικού ζάπινγκ με κατακερματισμένες πληροφορίες το μυαλό του μαθητή καθιστώντας τον ανίκανο να διακρίνει έστω και υποτυπωδώς τις τόσο απαραίτητες για την ανάγνωση της ιστορίας σχέσεις μεταξύ αιτίου και αιτιατού.
Αναφερθήκαμε τόσο πολύ στο βιβλίο της Ιστορίας, γιατί αυτό αποτελεί «πιλότο» στην Ελλάδα για την νέα πραγματικότητα που θα επιβάλλει η πολιτική ορθότητα στην εκπαίδευση. Όπως δήλωσε ο Τ. Φρήντμαν πρόσφατα, στην εποχή της παγκοσμιοποίησης ο κόσμος είναι επίπεδος. Προκειμένου να διαμορφώσουν τους υπηκόους αυτού του κόσμου, οι δυνάμεις της πολιτικής ορθότητας αναλαμβάνουν να κατασκευάσουν ένα παρελθόν κι ένα παρόν ισοπεδωμένο από κάθε ιδέα, παράσταση ή γεγονός που να μπορεί δυνητικά να ενισχύσει οποιαδήποτε αντιστασιακή λογική. Σύμφωνα μ’ αυτήν, κάθε λαός που αγωνίζεται για την χειραφέτησή του από τα αυτοκρατορικά δεσμά των ΗΠΑ είναι «εθνικιστικό», ενώ κάθε κίνημα που εξεγείρεται εναντίον της ασυδοσίας και του προκλητικού πλουτισμού των αρχουσών τάξεων φέροντας προ των ευθυνών τις διεφθαρμένες πολιτικές ελίτ είναι «λαϊκιστικό». Και βεβαίως, όλες οι μεγάλες επαναστάσεις και τα κινήματα, ελληνικά, ξένα ή διεθνή καταδικάζονται στο πυρ το εξώτερον . Γνωρίζουμε τους φορείς αυτής της ιδεολογίας στην Ελλάδα: είναι το ΕΛΙΑΜΕΠ, το αγαπημένο θίνκ τανκ της αμερικανικής πρεσβείας, που τόσο πολύ ενεπλάκη υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16* είναι επίσης το CDRSEE, η διαβόητη μη-κυβερνητική οργάνωση που προωθεί εγχειρίδια επιμόρφωσης των καθηγητών γυμνασίου με την τελευταία λέξη του ιστορικού αναθεωρητισμού, με την αμέριστη υλική και πολιτική βοήθεια του αμερικανικού υπουργείου εξωτερικών, της Coca Cola 3E, του Regency Casino και του μεγαλοχρηματιστή Τζώρτζ Σόρος* και είναι όλοι αυτοί οι πανεπιστημιακοί, από τον Λιάκο, την Ρεπούση, την Κουλούρη μέχρι τον Μαρκέτο και τον Γιαννουλόπουλο και τους λοιπούς απολογητές του υπουργείου Παιδείας και των νεοφιλελεύθερων τεχνοκρατών.

Η επέλαση της αμάθειας
Από την σκοπιά μιας εκπαίδευσης που συμβάλλει στην ολόπλευρη μόρφωση των ανθρώπων, δίνοντας τους εφόδια για να μπορέσουν να ολοκληρωθούν ως ενεργοί πολίτες και σκεπτόμενοι άνθρωποι, να συγκροτήσουν μία προσωπικότητα που είναι ικανή να έλθει σε επαφή με την πολιτική, τις τέχνες και ό,τι συνεπάγεται η ανθρώπινη ύπαρξη πέρα από την επιβίωση, οι αλλαγές αυτές είναι καταστροφικές.

Μπορούν δε να συνοψιστούν υπό έναν όρο, την αμάθεια. Το μείγμα της χρηστικότητας, της επιχειρηματικότητας και της πολιτικής ορθότητας είναι εκρηκτικό. Παράγει λειτουργικούς ηλιθίους που είναι ικανοί μεν να διεκπεραιώσουν τον ρόλο τους ως εργαζόμενοι και ως καταναλωτές ή να πιπιλίσουν με δέκα λέξεις τα μοτίβα της προπαγάνδας, αλλά αδυνατούν να διαβάσουν ή να κατανοήσουν ένα σοβαρό άρθρο σε μία εφημερίδα, να διατυπώσουν μία ολοκληρωμένη πολιτική άποψη, να κατανοήσουν και να κριτικάρουν τον κόσμο που τους περιβάλλει. Δεν μπορούν να κατανοήσουν το υψηλό νόημα των τεχνών, ενώ έχουν εθιστεί στην πνευματική αθλιότητα της τηλέ-ψυχαγωγίας και των κωλάδικων. Και βεβαίως, τέτοιοι άνθρωποι δεν μπορούν επ’ ουδενί να υπάρξουν ως πολίτες διαμορφώνοντας ένα ζωντανό κοινωνικό σώμα που βελτιώνει τους όρους της ζωής τους. Τουναντίον, μπορούν μόνο να λιμνάσουν στα πλαίσια του υφιστάμενου μοντέλου. Αυτοί οι άνθρωποι είναι σχεδόν αμόρφωτοι και κατά συνέπεια ευάλωτοι σε οποιονδήποτε μηχανισμό υποταγής.

Η αμάθεια λειτουργεί σωρευτικά. Οι βάσεις της μπαίνουν στο δημοτικό, κατασταλάζει στο γυμνάσιο και το λύκειο και ολοκληρώνεται στο πανεπιστήμιο. Και πέρα από την πολιτική και την κοινωνική της διάσταση, έχει και μία λειτουργική. Τελευταία, μετά τις μεταρρυθμίσεις Αρσένη, όλο και περισσότεροι καθηγητές πανεπιστημίου παραπονούνται για τις αδυναμίες των φοιτητών τους: δεν μπορούν να συντάξουν ένα ολοκληρωμένο γραπτό* δεν καταλαβαίνουν βασικές έννοιες που χρειάζονται λίγη κριτική σκέψη και επεξεργασία παραπάνω* δεν μπορούν να μελετήσουν παρά μέσω της απομνημόνευσης* και φυσικά πάσχουν σοβαρά από την έλλειψη φαντασίας και δημιουργικότητας. Γι’ αυτό, εξ’ άλλου, η εκπαιδευτική αγορά έχει ανακαλύψει τελευταία έναν νέο, προσοδοφόρο κλάδο, τα πανεπιστημιακά φροντιστήρια που «βοηθούν» τους φοιτητές να τελειώσουν τις σπουδές τους.
Βεβαίως, η αμάθεια έχει και μια κυρίαρχη ταξική διάσταση. Τα νέα εκπαιδευτικά ήθη και οι μέθοδοι εξαπλώνονται δίχως κανέναν φραγμό στα υποβαθμισμένα δημόσια σχολεία και στα πιο κακόφημα πανεπιστήμια της χώρας, τα ΤΕΙ και τα δεκάδες ΑΕΙ που έχουν ανοίξει στην περιφέρεια. Αντιθέτως, η αφρόκρεμα των ιδιωτικών σχολείων, όπως είναι το Αρσάκειο, του Μοραΐτη και το Αμερικανικό Κολέγιο καθώς και οι «τοπ» σχολές, η πρόσβαση στα οποία απαιτεί θητεία στα ακριβά, «καλά» φροντιστήρια έχουν βάλει φραγμούς στους μηχανισμούς που παράγουν την αμάθεια. Και τούτο είναι επόμενο, μιας και τα παιδιά των ελίτ, οι αυριανοί ηγέτες, διευθυντές και μάνατζερ πρέπει να έχουν τα απαραίτητα εφόδια και το πνευματικό επίπεδο εκείνο που θα τους επιτρέψει να φέρουν σε πέρας τα ανώτερά τους καθήκοντα. Εδώ ακριβώς φαίνεται η υποκρισία των ελίτ και όλων των άμεσων και έμμεσων υποστηρικτών τους: προωθούν με θέρμη τα «νέα ήθη» στα σχολεία που πηγαίνουν οι κατώτερες τάξεις και οι μικρομεσσαίοι για να τους αποβλακώσουν ενώ για τα δικά τους παιδιά, κρατούν «επίπεδο», ενδιαφέρονται για την ολόπλευρη μόρφωσή τους, εξασφαλίζουν ότι θα αποκτήσουν, παράλληλα με τις τεχνικές γνώσεις, και ένα υψηλό επίπεδο γενικής παιδείας
Βρισκόμαστε, επομένως, μπροστά σε έναν εκπαιδευτικό μεσαίωνα, όπου οι αριστοκρατίες κρατούν για τον εαυτό τους την μόρφωση παραδίδοντας τις «μάζες» αβοήθητες στο έλεος της αμάθειας. Το εύρος του φαινομένου και η λειτουργία του σε ό,τι αφορά στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα το καθιστά ένα από τα κεντρικότερα ζητήματα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν όλα τα εκπαιδευτικά κινήματα από εδώ και πέρα. Ταυτόχρονα, βέβαια, αποτελεί μία καλή, κοινή, πραγματική βάση για να συναντηθούν επιτέλους κινήσεις από όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες και να ενώσουν την φωνή τους εναντίον της, υπερβαίνοντας τον συντεχνιασμό τους και θέτοντας για πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό ένα ζήτημα που αφορά μεν την εκπαίδευση αλλά ενδιαφέρει ολόκληρη την κοινωνία…

Θείος

2 Σχόλια to “Η εκπαίδευση ως εργαλείο αποβλάκωσης”

  1. εξαποδω Says:

    Αφού μιλάμε για αποβλάκωση, ρίξτε μια ματιά στα ΝΕΑ ΧΩΡΙΣ ΦΙΛΤΡΟ ΦΕΛΛΟΥ. Θα βρείτε κάμποσους πρωταγωνιστές!

  2. CHRISTOS ARVANITIDIS Says:

    SYGNOMI GIA TA GREEKLISH ,ALLA DEN KSERO SE TI SYSTIMA EINAI I ISTOSELIDA.
    DEN THA DIAFONISO KATHOLOY ME TOYS PROLALISANTES, EINAI PASIDILON OTI PROOTHEITAI ENA ORGANOMENO SHEDIO APOVLAKOSEOS KAI PODIGETISEOS TIS NEOLEAS DIA TIS DIELEFSEOS TIS MESO TOY SYSTIMATOS TIS YPOHREOTIKIS KAI LYKEIAKIS EKPAIDEYSEOS POY ODIGEI STO KAT’EPIDEIOKSIN TON KRATOYNTON,YPOVATHMISMENO ELLINIKO PANEPISTIMIO KAI KAT’EPEKTASI TIN PITHINIA KAI AVOYLO KOINONIA, ALLA , I ELLEIPSI ANAFORAS STO KEIMENO TIS PROLALISASIS KAI O TROPOS ME TON OPOIO THIGETAI TO THEMA STO SXOLIO TOY «THEIOY» APOTELEI MIA OMOLOGIA OTI I ANADYOMENI KRISI DEN AFORA TIS ISTORIKA KATAKSIOMENES OS PROS TIN DIDAKTIKI PARADOSI KAI GNOSTIKO ANTIKEIMENO SXOLES ,ALLA TIS KAINOFANEIS, TON OPOION I KATAKSIOSI OS PROS TIN AKSIA TOYS STIN KOINI SYNIDISI, APOTELEI,EN POLLOIS APOTELESMA TIS PROVOLIS TOYS APO AYTON AKRIVOS TON IDIO MIHANISMO O OPOIOS EFTHYNETAI GIA TIN ESKEMMENI YPOVATHMISI TIS ELLINIKIS PAIDEIAS.
    I LYSI DEN VRISKETAI STIN SYSPEIROSI KAI ORGANOSI TON EPIKRITON TOY SYSTIMATOS.
    VRISKETAI STIN PROPAGANDA ENTOS TOY IDIOY TOY MESOY DIMOSIOY SXOLEIOY YPER TON SXOLON POY DIDASKOYN EPISTIMI KAI EPISTIMONIKO ITHOS KAI STIN DIDASKALIA TIS OYSIAS TIS PAIDEIAS ,DILATHI TOY EPAGOGIGOY TROPOY SKEPSEOS ,APO TOYS IDIOYS TOYS EKPAIDEYTIKOYS.
    ALLA AFTOI AKRIVOS KOFEYOYN STIS OIMOGES TON IDION TON MATHITON TOYS.
    TO PROVLIMA THA LYTHEI MONO EF’OSON OI EKPAIDEYTIKOI TIS PROTOVATHMIOY KAI MESIS EKPAIDEYSEOS,APOFASISOYN NA DOSOYN TIN PSYCHI TOYS GIA NA AKSIOPOIITHI I KRISIMI MAZA TALANTOYHON MATHITON POY KATHE MESO DIMOSIO SHOLEIO EHEI.
    ALLOIMONO,KAPOIOI APO EMAS VRISKOMASTE EKEI MONO GIA NA FLERTAROYME ME EYSTALEIS ,XANTHEIES KAI GALANOMATES MATHITRIES….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: